

Vanaf 2026 is de slimme of digitale meter verplicht. De vervanging is gratis via je netbeheerder. In dit artikel lees je het verschil tussen slimme en digitale meter, de voordelen en hoe je een afspraak maakt.
Vanaf 1 januari 2026 gaat de nieuwe Energiewet in. Vanaf dat moment is de slimme of digitale meter verplicht.
Ongeveer een half miljoen huishoudens in Nederland hebben nog een analoge meter. Zij krijgen een brief van de netbeheerder met een uitnodiging voor vervanging.
De netbeheerder (Liander, Stedin, Enexis, Coteq of Westland Infra) voert de vervanging uit. Dit is niet je energieleverancier.

Je hebt keuze tussen een slimme meter en een digitale meter. Wat is het verschil?
De slimme meter heeft meer voordelen. Je hoeft geen meterstanden meer door te geven, krijgt inzicht in je verbruik en kunt makkelijker wisselen van energieleverancier.
| Type meter | Meterstanden | Verbruik inzicht | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Analoge meter (draaischijf) | Zelf aflezen | Nee | Niet meer toegestaan vanaf 2026 |
| Digitale meter | Zelf aflezen | Beperkt | Wie geen communicatie wil |
| Slimme meter | Automatisch | Ja, per uur | Standaard voor iedereen |
| Slimme meter + P1 poort | Automatisch | Ja, realtime | Met energie-app of home assistant |
Een slimme meter biedt verschillende voordelen voor je energiegebruik.
De slimme meter verstuurt automatisch je meterstanden naar de netbeheerder. Je hoeft nooit meer zelf af te lezen of door te geven.
Via de website of app van je energieleverancier zie je je verbruik per uur. Dit helpt bij het identificeren van energievreters en besparen op je energierekening.
Je betaalt op basis van je echte verbruik, niet op schattingen. Dit voorkomt hoge na-rekeningen of terugbetalingen.
Bij het wisselen van energieleverancier is geen eindafrekening op locatie nodig. De meterstanden worden automatisch uitgewisseld.
De slimme meter registreert automatisch hoeveel je teruglevert aan het net. Dit is essentieel voor de saldering van zonnepanelen.
De slimme meter heeft een P1 poort. Hierop sluit je een energie-app of home assistant aan voor realtime inzicht in je verbruik.
| Voordeel | Toelichting | Relevant voor |
|---|---|---|
| Geen meterstanden opnemen | Automatisch verzenden | Iedereen |
| Inzicht in verbruik | Per uur zichtbaar | Energiebewuste gebruikers |
| Nauwkeurige afrekening | Op basis van echt verbruik | Iedereen |
| Makkelijk wisselen | Geen eindafrekening nodig | Bij overstappen |
| Zonnepanelen teruglevering | Automatisch registreren | Zonnepaneel-bezitters |
In de praktijk adviseren we om de slimme meter te accepteren. De voordelen wegen ruimschoots op tegen eventuele privacy-zorgen. Met een slimme meter kun je je verbruik inzien, makkelijker van energieleverancier wisselen en hoef je nooit meer meterstanden door te geven.
— Brinqs Redactie

Heb je nog een analoge meter? Zo maak je een afspraak voor vervanging.
De netbeheerder stuurt je een brief als je meter moet worden vervangen. In de brief staat hoe je een afspraak maakt.
Wil je niet wachten? Je kunt zelf een afspraak aanvragen bij je netbeheerder:
Als je buiten de geplande vervangingsronde om een vervanging wilt, kan dit soms extra kosten met zich meebrengen. Vraag dit na bij je netbeheerder.
Bekijk onze gids over meterkast als je meterkast ook aan vervanging toe is.
Vanaf 1 januari 2026 is de slimme of digitale meter verplicht. De vervanging is gratis via je netbeheerder. Je mag kiezen tussen een slimme meter (automatisch meterstanden verzenden) of digitale meter (zelf aflezen).
De slimme meter heeft meer voordelen: geen meterstanden opnemen, inzicht in verbruik, nauwkeurige afrekening en makkelijker wisselen van leverancier.
Meer weten over elektra? Bekijk onze complete gids over elektra.
Voor deze gids hebben we informatie gebruikt van de volgende betrouwbare bronnen:
Laatste update: januari 2026
Ja, vanaf 1 januari 2026 is de slimme of digitale meter verplicht door de nieuwe Energiewet. Je mag kiezen tussen slimme meter (automatisch) of digitale meter (zelf aflezen).
De vervanging van een analoge meter door een slimme of digitale meter is gratis. De netbeheerder voert dit uit en de kosten zijn verwerkt in de netbeheertarieven.
Een slimme meter verstuurt automatisch meterstanden en geeft inzicht in verbruik. Een digitale meter moet je zelf aflezen. Beide zijn toegestaan, maar slim heeft meer voordelen.
Nee, vanaf 2026 is weigering niet meer mogelijk. Als je toch weigert, kun je een boete krijgen. Je mag wel kiezen voor een digitale meter zonder automatische verzending.
De netbeheerder (Liander, Stedin, Enexis, Coteq of Westland Infra) vervangt je meter. Dit is niet je energieleverancier. Je krijgt een uitnodiging per brief.
De P1 poort op de slimme meter is een aansluiting voor externe apparaten. Hierop sluit je een energie-app of home assistant aan voor realtime inzicht in je verbruik.