Voorkom onnodige kosten
Onafhankelijk advies
Direct inzicht
|
Trap afmetingen zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De optrede mag maximaal 18,8 cm zijn, de aantrede minimaal 22 cm. De trapformule (2×optrede + aantrede = 57-63 cm) bepaalt de ideale verhouding. In dit artikel lees je alles over de normen en hoe je zelf berekent.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan trap afmetingen voor veiligheid en comfort. Het Bbl heeft sinds 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012 vervangen.
De optrede is de verticale afstand tussen twee treden. Voor woningen mag deze maximaal 18,8 cm zijn. Voor overige gebouwen (kantoren, winkels) is dit 21 cm.
De aantrede is de horizontale diepte van een trede. Bij nieuwbouw woningen is dit minimaal 22 cm. Bij andere gebruiksfuncties minimaal 18,5 cm.
Een trap moet minimaal 80 cm breed zijn voor een veilige doorgang. Bij trappen breder dan 1,20 m zijn aan beide zijden leuningen verplicht.
De vrije hoogte boven de trap moet minimaal 2,3 m zijn voor woningen. Voor vluchtroutes is dit minimaal 2,1 m.
Een leuning is verplicht bij trappen die een hoogteverschil van meer dan 1 meter overbruggen (bij nieuwbouw) of meer dan 1,5 meter (bij bestaande bouw). De leuning moet tussen 80 en 100 cm hoog zijn, gemeten vanaf de tredeneus.
| Onderdeel | Woningen | Overige gebouwen |
|---|---|---|
| Optrede (hoogte) | Max. 18,8 cm | Max. 21 cm |
| Aantrede (diepte) | Min. 22 cm | Min. 18,5 cm |
| Trapbreedte | Min. 80 cm | Min. 80 cm |
| Doorloophoogte | Min. 2,3 m | Min. 2,1 m |
| Leuninghoogte | 80-100 cm | 80-100 cm |
De trapformule bepaalt de ideale verhouding tussen optrede en aantrede voor een comfortabele trap.
De NEN 3509-norm hanteert de trapformule:
2 × optrede + aantrede = 57-63 cm
De klassieke Nederlandse variant is: 2 × optrede + aantrede = 63 cm.
De formule is gebaseerd op de gemiddelde paslengte van een mens. Een trap met de juiste verhouding kost minimale inspanning om te belopen.
Als de uitkomst hoger is dan 63 cm is de trap te steil. Verlaag de optrede of vergroot de aantrede.
Als de uitkomst lager is dan 57 cm is de trap te vlak en neemt veel ruimte in. Verhoog de optrede of verklein de aantrede.
| Optrede | Aantrede | Berekening | Resultaat |
|---|---|---|---|
| 17 cm | 29 cm | 2×17 + 29 | 63 cm ✓ |
| 18 cm | 27 cm | 2×18 + 27 | 63 cm ✓ |
| 18,8 cm | 25 cm | 2×18,8 + 25 | 62,6 cm ✓ |
| 19 cm | 24 cm | 2×19 + 24 | 62 cm ✓ |
| 20 cm | 22 cm | 2×20 + 22 | 62 cm ✓ |
In de praktijk adviseren we een optrede van 17-18 cm en een aantrede van 25-28 cm. Dit is comfortabel voor de meeste mensen. Steile trappen (hoge optrede) zijn vermoeiender en gevaarlijker.
— Brinqs Redactie
Zo bereken je de afmetingen voor een nieuwe trap.
Meet de afstand van de ondervloer beneden tot de bovenvloer boven. Dit is de totale stijghoogte. Bijvoorbeeld: 280 cm.
Deel de totale hoogte door de gewenste optrede (maximaal 18,8 cm voor woningen). Voorbeeld: 280 / 18 = 15,5 → afronden naar 16 treden.
Deel de totale hoogte door het aantal treden. Voorbeeld: 280 / 16 = 17,5 cm optrede.
Gebruik de trapformule: aantrede = 63 - (2 × optrede). Voorbeeld: 63 - (2 × 17,5) = 63 - 35 = 28 cm aantrede.
Vermenigvuldig de aantrede met het aantal treden min 1. Voorbeeld: 28 × 15 = 420 cm (4,2 m) traplengte.
Naast optrede en aantrede zijn er nog andere belangrijke afmetingen.
De wel is de oversteek van de tredeneus over de onderliggende trede. Volgens NEN 3509 is dit minimaal 1 cm, gebruikelijk is 3-5 cm. De wel vergroot de effectieve aantrede.
De tredebreedte is de aantrede plus de wel. Minimaal 23 cm (22 cm aantrede + 1 cm wel).
De ideale hellingshoek voor een woningtrap is 30-37 graden. Steilere trappen (40+ graden) zijn lastiger te belopen.
Bij wenteltrappen moet de aantrede op de looplijn voldoen aan de normen. De looplijn ligt bij een spiltrap op ongeveer 2/3 vanaf de spil. Aan de binnenkant mogen treden smaller zijn.
Een bordestrap (kwartslag of halfslag) heeft een bordes waar de trap draait. Het bordes telt als trede bij het berekenen van de optrede.
Bekijk onze gids over trap bekleden of trap schilderen voor renovatieopties.
Trap afmetingen zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De optrede mag maximaal 18,8 cm zijn, de aantrede minimaal 22 cm voor woningen. De trapformule (2×optrede + aantrede = 57-63 cm) geeft de ideale verhouding.
Bij het berekenen van een nieuwe trap: meet de totale hoogte, bepaal het aantal treden en bereken optrede en aantrede met de formule. Controleer altijd of je aan de normen voldoet.
Meer weten over trappen? Bekijk onze complete gids over trappen.
Voor deze gids hebben we informatie gebruikt van de volgende betrouwbare bronnen:
Laatste update: januari 2026
De maximale optrede is 18,8 cm voor woningen en 21 cm voor overige gebouwen. Dit is de verticale hoogte van één trede.
De minimale aantrede is 22 cm voor nieuwbouw woningen en 18,5 cm voor overige functies. Dit is de horizontale diepte van een trede.
De trapformule is 2 × optrede + aantrede = 57-63 cm. Deze formule bepaalt de ideale verhouding voor een comfortabele trap. De klassieke variant is: = 63 cm.
Een trap moet minimaal 80 cm breed zijn. Bij trappen breder dan 1,20 m zijn aan beide zijden leuningen verplicht.
Deel de totale hoogte door de gewenste optrede (maximaal 18,8 cm voor woningen). Voorbeeld: 280 cm / 18 cm = 15,5 → afronden naar 16 treden.
De minimale doorloophoogte is 2,3 m voor woningen en 2,1 m voor vluchtroutes. Dit is de vrije hoogte boven de trap.
